Gewone wesp of Duitse wesp: welke heb je in de tuin?

Zie je een wesp rond je terras vliegen en vraag je je af of het een gewone wesp of een Duitse wesp is? Beide soorten lijken op het eerste gezicht sprekend op elkaar, maar met een paar duidelijke kenmerken herken je ze zonder moeite. Het verschil zit vooral in de tekening op de kop, de kleur van het nest en waar de wesp het liefst bouwt. In dit artikel lees je hoe je gewone wesp en Duitse wesp uit elkaar houdt en wat dat betekent voor de aanpak van een nest.

TL;DR: De gewone wesp (Vespula vulgaris) heeft een ankervormige streep op het gezicht, de Duitse wesp (Vespula germanica) drie losse zwarte stippen op het kopschild. Gewone wespen bouwen vaker in verrot hout (geel-roodbruin nest) en zijn de meest voorkomende soort in Nederland; Duitse wespen gebruiken verweerd hout (grijs nest) en komen wat vaker voor in tuinen met heggen en struiken.

Latijnse namen en herkomst

De gewone wesp heet wetenschappelijk Vespula vulgaris, de Duitse wesp Vespula germanica. Beide horen bij de papierwespen, een groep die nesten bouwt van fijngekauwd hout vermengd met speeksel. In Nederland zijn dit de twee soorten die je verreweg het vaakst tegenkomt.

Het gezichtsmerkteken: de snelste check

Wil je in één oogopslag weten met welke soort je te maken hebt? Kijk dan naar het gezicht. De gewone wesp heeft een verticale streep die onderaan verbreedt tot een ankervorm. De Duitse wesp mist die streep en heeft in plaats daarvan drie losse zwarte stippen op het kopschild, ook wel de clypeus genoemd. Op het achterlijf zie je een vergelijkbaar patroon: bij de gewone wesp lopen de zwarte stippen over in de banden, bij de Duitse wesp blijven stip en band gescheiden. Met het blote oog is dit lastig te zien, een loep of scherpe foto helpt.

Nestvoorkeur en bouwmateriaal

Beide soorten nestelen zowel ondergronds, bijvoorbeeld in een oude muizenhol, als bovengronds tegen gebouwen. Het verschil zit in het materiaal dat ze gebruiken. Gewone wespen kauwen verrot hout fijn, wat een geel- tot roodbruin nest oplevert. Duitse wespen gebruiken droog en verweerd hout, waardoor hun nest grijs van kleur is. Duitse wespen kiezen daarnaast iets vaker voor een plek in heggen of struiken, terwijl gewone wespen wat vaker in of aan gebouwen nestelen.

Waar kom je ze tegen in Nederland

De gewone wesp is de meest voorkomende wespensoort in Nederland en zorgt voor het grootste deel van de overlast in de zomer. De Duitse wesp komt door het hele land voor, maar je treft hem minder vaak aan dan de gewone wesp. In stedelijk gebied zie je de Duitse wesp iets minder, terwijl hij in agrarisch en natuurlijk landschap juist iets vaker voorkomt.

Gedrag: van jager tot limonadewesp

Vroeg in het seizoen jagen beide soorten vooral op insecten om hun larven te voeren. Pas laat in de zomer, wanneer het broed minder voedsel nodig heeft, gaan ze over op suikerhoudend voedsel. Dan worden het de bekende limonadewespen die om je drankje of stuk fruit hangen. Dit gedrag verschilt nauwelijks tussen gewone wesp en Duitse wesp.

Wat betekent dit voor bestrijding

Voor de aanpak van een nest maakt het minder uit welke van de twee soorten je hebt, en meer waar het nest zit. Een ondergronds nest in een muizenhol vraagt om een andere aanpak dan een nest onder een dakrand of in een spouwmuur. Zie je een grijs gekleurd nest, dan wijst dat op een Duitse wesp; een geel-roodbruin nest wijst op een gewone wesp. Twijfel je over de locatie of de omvang van het nest, laat het dan door een vakman beoordelen voordat je zelf actie onderneemt.

Veelgestelde vragen

Hoe zie ik snel het verschil tussen een gewone wesp en een Duitse wesp?

Kijk naar het gezicht: een ankervormige streep wijst op de gewone wesp, drie losse zwarte stippen op het kopschild wijzen op de Duitse wesp.

Welke wespensoort komt het meest voor in Nederland?

De gewone wesp is de meest voorkomende soort en veroorzaakt de meeste overlast, al is de Duitse wesp ook door het hele land te vinden.

Bouwen gewone wesp en Duitse wesp hun nest op dezelfde manier?

Beide gebruiken fijngekauwd hout, maar gewone wespen kiezen verrot hout voor een geel-roodbruin nest, terwijl Duitse wespen verweerd hout gebruiken voor een grijs nest.

Verschilt de bestrijding van een gewone wesp en een Duitse wesp?

Niet wezenlijk; de locatie van het nest bepaalt de aanpak meer dan de soort zelf.