Hoe snel groeit een wespennest: van tennisbal tot voetbal

Een wespennest begint klein, vaak niet groter dan een golfbal, maar de groei erna gaat snel. Binnen een paar maanden tijd verandert een handvol cellen in een bouwwerk met duizenden bewoners. Wie weet hoe die groeicurve verloopt, begrijpt ook waarom een nest in de spouw zo vaak wordt onderschat.

TL;DR

April/mei: start, formaat tennisbal, enkele tientallen wespen; Juni: groei naar meloen-formaat, enkele honderden wespen; Juli: sterke uitbreiding, meerdere duizenden wespen mogelijk; Half augustus: piekmoment, nest kan formaat voetbal bereiken. Nesten in de spouw groeien vaak onopgemerkt door, omdat je de buitenkant niet ziet

De groei maand voor maand

In april of mei begint een koningin met de bouw van de eerste cellen. Op dat moment is een nest niet groter dan een tennisbal en zitten er hooguit enkele tientallen wespen in. Veel mensen merken in deze fase nog niets, simpelweg omdat het aantal wespen te klein is om op te vallen.

In juni verandert dat. De eerste arbeidsters zijn uitgevlogen en gaan zelf op zoek naar bouwmateriaal en voedsel, waardoor het nest in een paar weken kan uitgroeien tot het formaat van een meloen. Het aantal wespen loopt in deze periode op tot enkele honderden.

Juli is de maand waarin de groei echt versnelt. Meerdere generaties arbeidsters zijn actief en het nest breidt zich in een paar weken tijd flink uit. Het aantal wespen kan oplopen tot meerdere duizenden. Dit is ook de periode waarin overlast het meest wordt gemeld, simpelweg omdat er domweg meer wespen rondvliegen.

Piekmoment: half augustus

Halverwege augustus bereikt een nest doorgaans zijn grootste omvang, met een formaat dat kan oplopen tot dat van een voetbal. Dit is het moment waarop de kolonie het grootst is en er het meest wordt gefoerageerd. Na deze piek loopt de activiteit geleidelijk terug, doordat de koningin stopt met eieren leggen en de kolonie richting het najaar afbouwt.

De timing van deze piek ligt vrij vast, maar kan een paar weken verschuiven afhankelijk van het weer in het voorjaar en de zomer. Een warme, vroege lente kan de start van het nest naar voren schuiven, waardoor ook de piek iets eerder valt.

Verschil per wespensoort

Niet elke wespensoort bouwt evenveel op dezelfde snelheid. De gewone wesp en de Duitse wesp behoren tot de soorten met de grootste nesten en de snelste groei; hier lopen de aantallen het vlotst op richting de duizenden. Andere soorten, zoals de veldwesp, bouwen kleinere nesten met een aanzienlijk lager aantal bewoners, vaak niet meer dan enkele honderden op het hoogtepunt. Het verschil zit vooral in de plek waar het nest wordt gebouwd en hoe beschut die locatie is tegen weersinvloeden.

Waarom een nest in de spouw wordt onderschat

Een nest in de spouwmuur groeit onder dezelfde omstandigheden als een nest op zolder of in de tuin, maar je ziet het niet. Geen zichtbare klomp, geen bewegend bouwwerk, alleen wat wespen die af en aan vliegen bij een klein gaatje in de muur. Daardoor wordt het formaat structureel onderschat: mensen denken aan een klein nest, terwijl de kolonie er ondertussen net zo hard op los bouwt als een nest dat wel in het zicht hangt.

Bovendien biedt een spouw een stabiele temperatuur en bescherming tegen regen en wind, wat de groei eerder versnelt dan vertraagt. Tegen de tijd dat de overlast merkbaar wordt, is het nest vaak al maanden onderweg en dus behoorlijk uitgegroeid.

Veelgestelde vragen

Hoe snel groeit een wespennest per maand?

De groei verloopt geleidelijk: van tientallen wespen in het voorjaar naar enkele honderden in juni, meerdere duizenden in juli, met een piek half augustus waarna de kolonie weer afbouwt.

Wat is de piekperiode voor een wespennest?

Half augustus is doorgaans het moment waarop een nest zijn grootste omvang en hoogste aantal wespen bereikt.

Groeien alle wespensoorten even snel?

Nee, de gewone wesp en de Duitse wesp bouwen doorgaans grotere nesten met snellere groei dan bijvoorbeeld de veldwesp, die kleinere kolonies vormt.

Waarom lijkt een nest in de spouw kleiner dan het is?

Omdat je het nest niet ziet groeien, alleen de in- en uitvliegende wespen, waardoor het formaat makkelijk wordt onderschat terwijl de groei net zo hard doorzet als bij een zichtbaar nest.